Het wordt steeds duidelijker: de wachtlijsten in de GGZ nemen toe. Steeds meer (jonge) mannen en vrouwen kunnen na inschrijving pas maanden later langskomen voor een eerste intakegesprek. En daar zit je niet op te wachten als je net de stap naar hulp hebt durven zetten.

Hier moet iets aan gedaan worden en daar willen wij, als Human Concern, ook zeker iets aan doen, maar dat kunnen we niet alleen. We moeten samen met de zorgverzekeraars, andere GGZ-instellingen en brancheverenigingen kijken naar een structurele oplossing voor dit probleem. Maar voor we dit kunnen oplossen, moeten we helder hebben waarom de wachtlijsten zo lang zijn.

Wachtlijst en intake
Stel je hebt (mogelijk) een eetstoornis en je besluit in behandeling hiervoor te gaan. Deze stap is vaak heel spannend. Na inschrijving via onze website of via een verwijzing van je huisarts kom je op de wachtlijst te staan. De lengte van de wachtlijst geeft de wachttijd aan tussen het moment van inschrijven tot aan je eerste intakegesprek. Tijdens dit intakegesprek wordt er gekeken of je terecht kan met jouw zorgvraag. Oftewel: kunnen wij jou de geschikte zorg bieden…

De rol van de zorgverzekeraar
Helaas lopen we tegenwoordig tegen het probleem aan dat de wachtlijst tot het eerste intakegesprek lang is. Reden hiervoor is de grote hoeveelheid aanmeldingen. En hier komt ook de rol van de zorgverzekeraars om de hoek kijken.

Elk jaar praten wij, net als alle zorginstellingen, met zorgverzekeraars. Met de meeste van hen sluiten wij een contract af. Dit betekent dat wij voor een bepaald bedrag een bepaald aantal cliënten kunnen behandelen in één kalenderjaar. Het aantal cliënten is afhankelijk van de hoeveelheid minuten die we aan elke cliënt besteden. Complexe problematiek kost meer tijd en minder lichtere eetstoornis problematiek kost minder tijd. Bij welke client welke behandelduur ingeschat wordt, weten wij pas bij de intake.

Het zorgplafond en zorgbemiddeling
Bovengenoemde kan ervoor zorgen dat we vroeg of laat ons zogenaamde zorgplafond bereiken: dat wil zeggen dat wij aan het maximaal te declareren bedrag zitten. Dit heeft als gevolg dat wij op enig moment geen nieuwe cliënten in behandeling kunnen nemen van dezelfde zorgverzekering. Het budget is op.

Wat nu als dit het geval is? Je meldt je aan. Eindelijk durf je stap aan. En je hebt dringend hulp nodig. Elk moment dat je wacht wordt je eetstoornis erger. Echter nadat je eindelijk na lang wachten aan beurt bent voor de intake blijkt dat ons budget op of bijna op is bij jouw zorgverzekeraar. Dan zouden wij je als organisatie best nog aan willen en kunnen nemen, maar dan krijgen wij eenvoudigweg je behandeling niet meer vergoed. Dus dan kunnen wij op dat moment twee dingen doen: we kunnen je doorsturen naar het volgende kalenderjaar en als je hulpvraag niet dringend is, is dat een optie. Maar als je met elke dag wachten verder in het moeras wegzakt dan moeten we je doorsturen naar de zogeheten ‘zorgbemiddeling’. Hetzelfde geldt voor personen die op dat moment op de wachtlijst staan die ook bij dezelfde zorgverzekeraar verzekerd zijn.

Middels zorgbemiddeling ga je samen met je zorgverzekeraar zoeken naar een oplossing. Wellicht is er bij een andere eetstoornisinstelling eerder plek. Dit klinkt misschien als een goede oplossing, maar onthoud dat de zorgbemiddeling geen rekening houdt met jouw voorkeur. Heb je specifiek voor Human Concern gekozen wegens onze visie op behandeling en herstel, dan wordt hieraan geen voorgang gegeven. Je wordt ‘geplaatst’ daar waar plek is.

Risico en kosten
Sowieso is moeten wachten terwijl je net de moedige stap hebt gezet hulp te zoeken, laat staan als je een ernstige eetstoornis hebt, gevaarlijk. Soms haken cliënten dan alsnog af, of ze wachten terwijl hun eetstoornis steeds gevaarlijkere vormen aanneemt. Je kunt je daarnaast voorstellen dat de behandeling van een ernstigere eetstoornis duurder is dan het behandelen van een mildere eetstoornis. Soms moet iemand naar het ziekenhuis, of naar een kliniek, terwijl het nog ambulant te redden was geweest. Dat kost de zorgverzekeraars dus meer geld. Want hoe dan ook vroeg of laat moet een cliënt meestal toch behandeld worden. En in de regel geldt hoe later, hoe ernstiger en dus hoe duurder.

Wat is de oplossing?
Nu we de situatie rondom lange wachtlijsten en zorgplafonds geschetst hebben, is het belangrijk om naar oplossingen te zoeken. We zien deze oplossing met name in het aanpakken van de steeds groeiende lengte van de wachtlijsten. En willen dit graag samen doen met andere zorginstellingen, zorgverzekeraars en brancheverenigingen.

  • Luister in eerste plaats naar de cliënt(e): wat denkt hij/zij nodig te hebben, wanneer en hoe veel?
  • De behandelaar of specialist bepaalt i.o.m. de cliënt(e) wat er nodig is, wanneer en hoe veel;
  • Laat het zorgbudget met de cliënt(e) meereizen en niet andersom. Dit zorgt ervoor dat een cliënt(e) snel geholpen kan worden en dat het budget niet verdampt aan allerlei zorgcoördinatie- afstem- en rondpomp overleggen;
  • Verminder de kosten in de zorg die uitgegeven worden aan bureaucratische regels, allerlei zelf uitgevonden en zichzelf standhoudende organisaties die toezien op regels. Leg de verantwoordelijkheid neer bij de cliënt en diens behandelaren. Zij weten heel goed wat er nodig is voor een passende behandeling;
  • Maak gebruik van e-health toepassingen in combinatie met lotgenotencontact en verbeteringen in onderlinge samenwerkende netwerkstructuren tussen zorgaanbieders als de wachtlijsten nog steeds zo lang zijn.

Stof om over na te denken, maar waarin we met name snel in actie moeten komen, met hopelijk als gevolg dat de wachtlijsten minder lang worden, de cliënten doorstromen naar de organisaties waar zij voor kiezen en we daarmee zo snel mogelijk mensen met een eetstoornis kunnen begeleiden op hun weg naar herstel. Want daar draait het uiteindelijk allemaal om. Tegelijkertijd voorkomen we naast psychologische en emotionele schade ook financiële lange termijn schade.