Charlotte Oosterhoff is Trainer bij de Academy van Human Concern. Ze is zelf hersteld van een eetstoornis en zet haar ervaringsdeskundigheid nu in om anderen te helpen door het geven van trainingen en scholing. Ze begrijpt goed dat het nu vanwege het Coronavirus lastig is voor iedereen om al deze veranderingen aan te gaan. Omdat Charlotte zelf veel heeft moeten omgaan met grote veranderingen in haar leven, vertelt zij in deze blog haar verhaal en geeft ze handige tips om zo goed mogelijk om te gaan met de situatie. 

Tot een aantal jaar terug was ik ervan overtuigd dat ik goed om kon gaan met verandering. ‘Flexibel’ was my middle name. Ook toen er in enkele jaren een aantal pittige gebeurtenissen plaatsvonden in mijn leven. Er veranderde veel. En ook daar vond ik mijn weg weer in. Ik was er voor de ander, regelde dat mijn kinderen overal kwamen, dat ik door bleef werken, enzovoort. Ik bewoog gewoon mee met wat er gebeurde en paste dat soepel in in mijn leven. Althans, dat dacht ik. Ondertussen kreeg ik een keer kinkhoest, een virus op mijn evenwichtsorgaan, wat vaker migraine, rugpijn… Maar ik ging ‘gewoon’ door. Totdat ik bijna vijf jaar geleden van mijn paard viel en een zware hersenschudding opliep. Toen stond ik ineens stil. Na een jaar herstellen met revalidatie en dergelijke was ik weer goed op de rit. Tenminste, ik had nog wel last van wat restverschijnselen, maar ‘the show must go on’. Ik ging weer gewoon door in mijn ‘gewone’ ritme.

Stilgezet

In de loop van de jaren voelde ik wel dat ik niet meer helemaal dezelfde was en dat de gevolgen van de hersenschudding steeds sterker werden en mijn lichaam afzwakte. Zo was ik steeds moe en kreeg ik echt vreselijke rugpijn. Echter, het werk, de kinderen, alles ging door.

Achteraf kijkend kan ik zien dat ik gewoon bleef doen waar ik goed in ben: volhouden (ook zeer herkenbaar van mijn eetstoornis-periode). Mijn zelfzorg en de noodzaak om me aan te passen aan mijn mogelijkheden, negeerde ik. Alhoewel, negeren… ik merkte wel dat ik zaken moest veranderen of loslaten, maar hoe doe je dat? Ik kreeg het gewoon niet voor elkaar. Totdat ik onderuitging en een hersenkneuzing opliep in maart 2019. Tja, toen werd ik dus letterlijk stilgezet.

Gewoontes

Nu, precies een jaar verder, heb ik veel geleerd. Over mezelf en ook over het omgaan met veranderingen, wat voor nu in deze tijd van corona weer belangrijk is. Dat is namelijk echt niet makkelijk. Immers, ieder mens heeft, in het leren omgaan met het leven, gewoontes ontwikkeld. En dat is helemaal niet erg, want die hebben we nodig. Echter, als die gewoontes tegen je gaan werken (bijvoorbeeld elke ochtend om 07.00 uur opstaan en daardoor onrustig worden als je een keer uit ‘wilt’ slapen) of als omstandigheden zo veranderen dat die gewoontes niet meer voor je werken (bijvoorbeeld elke dag werken totdat je een keer ziek wordt en dus je kunt niet meer werken), dan vraagt het om aanpassing van die gewoontes. En als iets echt moeilijk is, dan is het dat wel!

Gewoontes zijn er echt ingesleten, zeker als je ze al lang hebt. Ze geven je structuur, ritme, zekerheid, controle. Je weet dat je het op deze manier in ieder geval volhoudt en waar je aan toe bent. Dus als je daarin moet veranderen is dat heel moeilijk: dat brengt veel onzekerheid met zich mee. Zo werkte dat ook bij mijn eetstoornis. Het houvast dat de eetstoornis bood diende me op een gegeven moment echt niet meer. Maar om dat te veranderen was een hele klus. Zozeer was het na al die jaren onderdeel geworden van mijn leven.

Angst en onzekerheid rondom verandering

Nu je dus verplicht thuis bent, waarbij gevraagd wordt om veel aanpassing, kun je erg onzeker (of nog onzekerder) worden. En onzekerheid roept angst op, terwijl er ook al zoveel angst is in de wereld om je heen. Ook ik merk het bij mezelf, ondanks dat ik al veel thuis zat.  Het is echter ook voor mij weer een hele kunst om hierin weer een stap terug te moeten zetten; me niet te laten leiden door de onzekerheid over mijn toekomst in werk (revalidatie en re-integratie zijn nu heel lastig), teleurstelling te accepteren (vakantie die niet door gaat), enzovoort. Daarbij heerst er een soort collectieve spanning die, als je daar maar een beetje gevoelig voor bent, zomaar bezit van je kan nemen.

Hoe ga je om met verandering?

Hoe kun je hierin nu een beetje voor jezelf zorgen, zodat spanning, angst en onzekerheid je niet helemaal overnemen? Ik heb enkele tips voor je, weet wel, vanuit eigen ervaring. Ongetwijfeld zijn er nog veel meer tips en überhaupt is het zaak om hierin je eigen weg te ontdekken, maar misschien heb je hier wat aan:

Ritme en afwisseling

Allereerst, maak een nieuw ritme voor jezelf. Niet om je tot op de minuut op vast te leggen, maar een ritme waarin je je dag thuis in periodes indeelt. Zo is het belangrijk om elke dag op een bepaalde tijd op te staan. De neiging kan zomaar zijn om in je bed te blijven liggen, omdat bijvoorbeeld de dag anders zo lang is. Sta echter op, breng er ritme in.

Deel het ritme op in blokken zoals opstaan, ochtend, lunch, middag, avondeten en avond, en geef elk blok een indeling. Daarin is afwisseling heel belangrijk, zelfs als je thuis bent. Voor je het weet zit je de hele dag achter je laptop, tv of telefoon. En dat is echt funest voor je vitaliteit.

Zorg dat je ook actief blijft, ook al heb je er misschien wel helemaal geen zin in. Ga de ramen zemen, een spel doen, wat je ook kan verzinnen. En weet je echt niet wat te doen, er zijn op internet genoeg ideeën te vinden momenteel. Misschien wel té veel. Verdiep je er even in, kies iets uit (zonder ‘de beste’ eruit te willen halen) en ga uitproberen. Voor jezelf. En is het niks dan is het niks, maar is het eigenlijk best wel leuk om even te doen, dan is dat mooi meegenomen. Probeer het in ieder geval.

Je hoofd tot rust brengen

In deze tijd wordt op internet extra veel aangeboden om je thuis te vermaken (muziek, dans, challenges e.d.), net als ook veel oefeningen die meer gericht zijn op jezelf. Denk aan diverse mindfullness-oefeningen of ademhalingsoefeningen die je helpen om je koppie wat tot rust te brengen. Zoek er één of twee uit en plan ook hiervoor tijd in in je ritme. Doe een oefening in ieder geval één keer per dag op een vast moment en minimaal tien minuten. En hou vol! Hoe vaak je ook afdwaalt of opgeeft, blijf volhouden. Wissel niet elke dag van oefening. Dit is namelijk het goede volhouden. Elke dag een moment voor jezelf inbouwen en met je aandacht naar binnen gaan is enorm helpend, maar niet meteen. Om dat tot een gewoonte te maken, vraagt het heel veel van je (goede) discipline. De mind is zo snel afgeleid en wil zo graag snel resultaat. Kijk of je toch kan blijven oefenen, inclusief alles wat je ervan vindt of de onrust die dat met zich mee brengt. En echt, ik weet waar ik het over heb!

Dagboek bijhouden

Wat mij de laatste tijd ook veel helpt is het schrijven in een dagboek. Al honderd keer geprobeerd in mijn leven, maar nooit vol gehouden. En nu heb ik het dan toch te pakken. Ook weer op een vast moment: elke avond voor het slapen gaan. Of ik nou moe ben of niet. Kort of lang. Elke dag. Ook schrijf ik daar elke dag in ieder geval één moment in wat positief was: waar ik dankbaar voor ben, gelachen heb, ontroerd door was of wat dan ook. Ik merk dat het heel fijn is om zo de dag af te sluiten. Als het ware de dag nog een keer te doorlopen, strik er omheen en klaar. Hoe mijn dag ook is geweest.

Oefening baart kunst

Tot slot zou ik willen zeggen dat een stuk mededogen naar jezelf te leren ontwikkelen eigenlijk het aller-, allerbelangrijkste is.  Maak je een ritme voor de dag en lukt het je al op dag twee niet om het vol te houden? Geeft niet, gewoon weer opnieuw beginnen. Doe je een meditatie-oefening en ben je al na dertig seconden afgeleid? Geeft niet, gewoon weer verder gaan. Na één keer ‘mislukken’ is de zaak niet meteen verloren. Ik weet dat ook nog van mijn eetbuien. Mezelf echt moeten aanleren dat na het hebben van een eetbui, mijn pogingen om van mijn eetstoornis af te komen niet meteen waren mislukt. Het hoorde bij het oefenen. En zo geldt dat ook in dit geval. Het loslaten van gewoontes en het jezelf aanleren van nieuwe gewoontes vraagt een enorm portie mededogen naar jezelf. Het is liefdevol oefenen en volhouden. En blijkt na een tijd oefenen dat het je echt niet lukt of echt niet jouw manier is, probeer dan iets anders of probeer het op een andere manier. Zonder verwijt of afwijzing naar jezelf, maar blijf op één of andere manier wel doorgaan. Of begin gewoon weer opnieuw. Oefening baart kunst.