Hoe herken je anorexia nervosa?

Anorexia is waarschijnlijk de meest bekende eetstoornis, maar wanneer heb je anorexia nervosa? Je kunt anorexia herkennen aan verschillende symptomen. Deze symptomen zijn in te delen in gewicht, betekenis en beleving van het lichaam en het gewicht, eetpatroon en compenserend gedrag.

Lees hier meer over de behandeling van eetstoornissen bij Human Concern. Ben je in plaats van naar symptomen op zoek naar factoren die het risico op het ontwikkelen van een eetstoornis verhogen? Lees dan
hier verder.

Kenmerken anorexia nervosa

Als je anorexia nervosa hebt, ben je obsessief bezig met je lichaamsgewicht en wil je koste wat kost voorkomen dat je aankomt in gewicht. De volgende kenmerken zijn specifiek van toepassing op lichaamsgewicht:

  • Je hebt een ondergewicht;
  • Als gevolg van het ondergewicht en een tekort aan voedingsstoffen, kun je lichamelijke klachten ervaren. Zo kun je bijvoorbeeld last krijgen van koude en blauwe handen, voeten en neus, een bleke huidskleur, vermoeidheid, duizeligheid, flauwvallen, slapeloosheid en pijn bij het liggen en/of zitten. Daarnaast kun je last krijgen van haaruitval en onregelmatige menstruatie of het uitblijven daarvan;
  • Je draagt wijde en meerdere lagen kleding om je gewichtsveranderingen te verbergen, je trekt steeds je kleding recht om je lichaam te verhullen of je kleedt jezelf ‘te koud’ om extra calorieën te verbranden.

Betekenis en beleving van het lichaam en gewicht

De volgende gevoelens kun je als anorexiapatiënt ervaren met betrekking tot je lichaam en lichaamsgewicht:

  • Je streeft een onrealistisch laag ideaal gewicht na;
  • Je ervaart angst om aan te komen, je bent bang om dik te worden;
  • Je hebt een verstoord lichaamsbeeld;
  • Je lichaam, uiterlijk en gewicht hebben een onevenredig grote invloed op het oordeel over jezelf;
  • Je haalt je gevoel van eigenwaarde (‘sterk’, ‘gedisciplineerd’) uit controle over je lichaamsgewicht;
  • Je denkt dat slank zijn je gelukkiger maakt;
  • Je stemming wordt bepaald door je gewicht;
  • Je schaamt je voor je eigen lichaam en eetgedrag;
  • Je vermijdt lichamelijk contact;
  • Je voelt je neerslachtig, depressief en je piekert veel. Deze gevoelens kunnen leiden tot niet willen leven.

Eetpatroon

Als je anorexia nervosa hebt, dan heb je vaak een verstoord eetpatroon, waarbij je calorie-inname ernstig beperkt wordt door zeer weinig en/of zeer selectief te eten. De volgende kenmerken zijn hierop van toepassing:

  • Je beperkt je voedselinname door: minder eten, maaltijden overslaan, bepaald voedsel vermijden, lijnen, vasten, voedsel- en vochtweigering, langzaam eten, fake eten, eten kauwen en vervolgens weer uitspugen, voedsel weggooien, eetlust onderdrukken door bijvoorbeeld overmatig veel te drinken of mondwater te gebruiken, eten erg klein snijden en dwangmatig rangschikken op het bord, je eten afwegen;
  • Je hebt lichamelijke klachten, zoals misselijkheid, maagpijn, buikpijn, boeren en winderigheid;
  • Je bent overmatig bezig met eten. Je bent bijvoorbeeld zeer geïnteresseerd in informatie over gezond eten, stelt dieetlijsten samen, verzamelt recepten, kookt voor anderen en let op wat anderen eten;
  • Je deelt voedsel in categorieën die ‘goed’ of ‘slecht’ zijn. Steeds meer voedsel wordt ‘verboden’;
  • Je hanteert regels en rituelen rondom eetgedrag. Je telt bijvoorbeeld calorieën, eet op vaste tijden en in vaste volgorde;
  • Je hebt schuldgevoelens als je meer hebt gegeten dan je had gepland;
  • Je ben rusteloos en gespannen, met name rondom eetmomenten;
  • Je eet liever alleen, je vermijdt sociale situaties (met name waarbij gegeten wordt) hierdoor kan je vereenzamen.

Compensatiegedrag

Als je anorexia hebt ben je geneigd om compensatiegedrag te vertonen om zo gewichtstoename te voorkomen. Kenmerken hiervan zijn:

  • Je braakt na het eten. De gevolgen van braken zijn: een schorre hese stem, opgezwollen speekselklieren, geïrriteerde mondhoeken, aangetast tandglazuur, afgesleten snijtanden, tandafdrukken en wondjes op knokkels, puntvormige bloeduitstortinkjes in het gezicht, een opgeblazen gezicht, uitdroging, vochtophoping en ongezonde gelaatskleur;
  • Je misbruikt laxeermiddelen, plaspillen, klysma’s, eetlustremmers, dieetpreparaten, afslankthee, afslankcrèmes, sigaretten en drugs;
  • Je beweegt overmatig door bijvoorbeeld extreem veel en dwangmatig te sporten, intensieve lichamelijke oefeningen, op ongeschikte tijden of plaatsen en ondanks blessures, voortdurend bewegen. Je hebt moeite met stilzitten.

Professionele hulp bij anorexia nervosa

De diagnose anorexia wordt gesteld aan de hand van de criteria van de DSM-5, het psychiatrisch diagnostisch handboek. Human Concern is gespecialiseerd in de behandeling van eetstoornissen en wij kunnen anorexia nervosa zowel diagnosticeren, als behandelen. Je komt in aanmerking voor onze therapie van anorexia nervosa nadat je bent doorverwezen door een huisarts en als je ouder bent dan 18 jaar. Meer informatie over onze behandelaanbod vind je hier. Meer informatie over de aanmelding voor behandeling door Human Concern vind je hier.

 

 

Wanneer heb je anorexia?

 

* Bovenstaande lijst met symptomen is geen officiële test om anorexia vast te stellen. Een eetstoornis mag alleen gediagnosticeerd worden door iemand die hier professioneel voor is opgeleid.